Diş kırılması çoğu zaman ani gelişir ve ne yapılması gerektiği konusunda kafa karışıklığı yaratır. Sert bir yiyecek ısırırken, düşme veya darbe sonrası ya da uzun süredir fark edilmeden devam eden diş sıkma problemi nedeniyle dişler kırılabilir. Böyle bir durumda atılan ilk adımlar, dişin kurtarılıp kurtarılamayacağını doğrudan etkiler.
Bu yazıda diş kırıldığında ilk anda ne yapılması gerektiğini, hangi durumların acil kabul edildiğini ve sonrasında nasıl bir tedavi süreci izlendiğini net şekilde bulabilirsiniz.
Diş Kırılması Neden Olur?
Diş kırılmasının arkasında tek bir neden yoktur. En sık karşılaşılan sebepler arasında sert kabuklu yiyeceklerin ısırılması, ani çarpma veya düşmeler, daha önce dolgu ya da kanal tedavisi görmüş zayıflamış dişler yer alır. Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı olan kişilerde de zamanla mikro çatlaklar oluşabilir ve bu çatlaklar bir noktada kırığa dönüşebilir. Ayrıca çürük nedeniyle yapısı zayıflayan dişler de daha kolay kırılır.
Bazı kırıklar ağrısız fark edilirken, bazı durumlarda ani ve şiddetli bir sızı ortaya çıkabilir. Ağrı olmaması, sorunun önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Diş Kırıldığında İlk Anda Ne Yapılmalı?
Diş kırılması yaşandığında panik yapmak yerine kontrollü hareket etmek gerekir. Öncelikle ağız nazikçe suyla çalkalanmalı ve kanama varsa temiz bir gazlı bezle hafif baskı uygulanmalıdır. Kırılan diş parçası bulunabiliyorsa atılmamalı, temiz bir kapta saklanmalıdır. Bu süreçte kırık dişle sert gıdalar çiğnenmemeli ve ağrı için hekime danışmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Kırık küçük bile olsa “sonra bakarım” düşüncesiyle beklemek, ilerleyen dönemde daha ciddi tedavilere ihtiyaç duyulmasına neden olabilir.
Kırılan Diş Parçası Saklanmalı mı?
Evet. Kırılan parça çok küçük olsa bile saklanması önemlidir. Parça temiz suyla yıkanmalı, kuru bırakılmamalı ve temiz bir kapta muhafaza edilmelidir. Uygun koşullarda ve doğru vakalarda bu parça tekrar dişe uygulanabilir. Bu her zaman mümkün olmasa da ihtimalin değerlendirilmesi için parçanın korunması gerekir.
Hangi Diş Kırıkları Acildir?
Bazı diş kırıkları vakit kaybetmeden diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Şiddetli ağrı varsa, kanama durmuyorsa, dişin iç dokusu yani sinir kısmı görünüyorsa ya da sıcak ve soğuğa karşı aşırı hassasiyet oluşmuşsa bu durumlar acil kabul edilir. Kırık sonrası yüzde veya diş etinde şişlik oluşması da enfeksiyon riskine işaret edebilir.
Bu belirtiler varsa zaman kaybetmeden diş hekimine başvurulması gerekir.
Diş Kırılması Kendiliğinden Düzelir mi?
Hayır. Kırılan bir diş kendiliğinden iyileşmez. Zamanla kırık bölgeden çürük ilerleyebilir, dişin sinir dokusu zarar görebilir ve ağrı ile enfeksiyon gelişebilir. Bu nedenle kırık fark edildiği anda değerlendirilmesi ve uygun tedavinin planlanması önemlidir.
Erken müdahale, daha basit ve dişi koruyucu tedavilerle sorunun çözülmesini sağlar. Geç kalındığında ise daha kapsamlı işlemler gerekebilir.
